Czym jest drętwienie dłoni?
Drętwienie dłoni to zaburzenie czucia określane również jako parestezje. Pacjenci opisują je jako:
- mrowienie,
- cierpnięcie,
- uczucie „przebiegającego prądu”,
- pieczenie,
- osłabienie czucia,
- wrażenie „obcej” dłoni.
Objawy mogą obejmować całą rękę lub tylko wybrane palce. Lokalizacja dolegliwości często stanowi ważną wskazówkę diagnostyczną i pozwala określić, który nerw jest podrażniony lub uciskany.
Dlaczego dłonie drętwieją właśnie w nocy?
Noc sprzyja pojawianiu się objawów neurologicznych z kilku powodów.
Podczas snu przyjmujemy pozycje, które mogą powodować ucisk na nerwy i naczynia krwionośne. Dodatkowo zmniejsza się aktywność mięśni odpowiedzialnych za stabilizację kończyn. U osób z istniejącym już stanem zapalnym lub zwężeniem kanałów nerwowych nawet niewielki dodatkowy ucisk może wywołać mrowienie i drętwienie.
W przypadku niektórych schorzeń objawy są szczególnie nasilone w nocy. Klasycznym przykładem jest zespół cieśni nadgarstka, w którym pacjent często budzi się z powodu drętwienia palców i odczuwa ulgę dopiero po potrząśnięciu dłonią.
Najczęstsze przyczyny drętwienia dłoni w nocy
1. Zespół cieśni nadgarstka
To zdecydowanie najczęstsza przyczyna nocnego drętwienia dłoni. Schorzenie powstaje wskutek ucisku nerwu pośrodkowego przebiegającego przez kanał nadgarstka.
Typowe objawy obejmują:
- drętwienie kciuka,
- drętwienie palca wskazującego,
- drętwienie palca środkowego,
- osłabienie chwytu,
- ból promieniujący do przedramienia,
- wybudzanie się w nocy z koniecznością „strzepywania” ręki.
Ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka zwiększają:
- praca przy komputerze,
- wielogodzinne korzystanie z myszki,
- powtarzalne ruchy dłoni,
- praca fizyczna,
- ciąża,
- cukrzyca,
- niedoczynność tarczycy,
- otyłość,
- choroby reumatyczne.
2. Problemy z kręgosłupem szyjnym
Zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego kręgosłupa mogą prowadzić do ucisku korzeni nerwowych odpowiedzialnych za unerwienie kończyn górnych.
Oprócz drętwienia dłoni mogą pojawić się:
- ból karku,
- ograniczenie ruchomości szyi,
- promieniowanie bólu do barku,
- osłabienie mięśni ręki,
- bóle głowy.
W takich przypadkach leczenie powinno obejmować nie tylko samą dłoń, ale przede wszystkim źródło problemu znajdujące się w obrębie kręgosłupa.
3. Neuropatie obwodowe
Neuropatia oznacza uszkodzenie nerwów obwodowych. Jednym z najczęstszych rodzajów jest neuropatia cukrzycowa. Objawy mogą obejmować zarówno dłonie, jak i stopy.
Do innych przyczyn neuropatii należą:
- niedobór witaminy B12,
- przewlekłe nadużywanie alkoholu,
- choroby autoimmunologiczne,
- infekcje,
- niektóre leki.
Drętwienie związane z neuropatią często występuje obustronnie i stopniowo się nasila.
4. Nieprawidłowa pozycja podczas snu
Najbardziej banalną, ale jednocześnie bardzo częstą przyczyną jest długotrwały ucisk ręki podczas snu. Spanie na dłoni lub z ręką pod głową może prowadzić do chwilowego zaburzenia przewodzenia nerwowego i przepływu krwi.
Objawy zwykle szybko ustępują po zmianie pozycji.
Jeżeli jednak drętwienie pojawia się regularnie, nie należy zakładać, że winna jest wyłącznie pozycja podczas snu.
5. Zespół górnego otworu klatki piersiowej
W tym schorzeniu dochodzi do ucisku nerwów i naczyń przebiegających między szyją a barkiem.
Objawy obejmują:
- drętwienie dłoni,
- osłabienie kończyny,
- uczucie ciężkości ręki,
- ból barku i szyi.
Dolegliwości często nasilają się podczas spania na boku.
6. Choroby reumatyczne
Reumatoidalne zapalenie stawów i inne choroby zapalne mogą powodować obrzęk tkanek wokół nerwów, prowadząc do ich ucisku.
Pacjenci często zgłaszają:
- poranną sztywność dłoni,
- obrzęki stawów,
- bóle rąk,
- nocne drętwienie palców.
7. Ciąża
Drętwienie dłoni bardzo często pojawia się u kobiet w ciąży. Wynika to przede wszystkim z zatrzymywania wody w organizmie i powstawania obrzęków zwiększających ucisk na nerw pośrodkowy.
Objawy zazwyczaj ustępują po porodzie, jednak w niektórych przypadkach wymagają fizjoterapii lub konsultacji lekarskiej.
Kiedy drętwienie dłoni powinno niepokoić?
Warto jak najszybciej zgłosić się do specjalisty, gdy:
- objawy występują codziennie,
- budzą Cię ze snu,
- pojawia się osłabienie siły chwytu,
- wypadają przedmioty z dłoni,
- występuje ból promieniujący do barku lub szyi,
- drętwienie utrzymuje się przez wiele godzin,
- objawy stopniowo się nasilają.
Szczególnej uwagi wymaga nagłe drętwienie jednej ręki połączone z zaburzeniami mowy, zawrotami głowy lub asymetrią twarzy. W takiej sytuacji konieczna jest pilna pomoc medyczna.
Diagnostyka drętwienia dłoni
Skuteczne leczenie zawsze rozpoczyna się od prawidłowej diagnozy.
Podczas konsultacji specjalista przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący:
- czasu występowania objawów,
- lokalizacji drętwienia,
- wykonywanej pracy,
- aktywności fizycznej,
- przebytych urazów,
- chorób współistniejących.
Następnie wykonywane jest badanie funkcjonalne i neurologiczne.
W zależności od podejrzeń lekarz może zlecić:
- badanie EMG,
- USG nerwów obwodowych,
- rezonans magnetyczny,
- RTG kręgosłupa szyjnego,
- badania laboratoryjne.
Jak wygląda leczenie drętwienia dłoni?
Metoda leczenia zależy od przyczyny problemu.
Fizjoterapia
W wielu przypadkach fizjoterapia stanowi podstawę leczenia zachowawczego.
Program terapii może obejmować:
- terapię manualną,
- mobilizacje stawów,
- neuromobilizacje,
- terapię tkanek miękkich,
- ćwiczenia poprawiające postawę,
- ćwiczenia wzmacniające i stabilizacyjne.
Celem terapii jest zmniejszenie ucisku na nerw oraz przywrócenie prawidłowej biomechaniki kończyny górnej.
Leczenie zespołu cieśni nadgarstka
W początkowym stadium bardzo dobre efekty przynoszą:
- fizjoterapia,
- szyny nocne stabilizujące nadgarstek,
- ograniczenie przeciążeń,
- ćwiczenia nerwów obwodowych.
W zaawansowanych przypadkach konieczne może być leczenie operacyjne polegające na odbarczeniu nerwu pośrodkowego.
Leczenie schorzeń kręgosłupa szyjnego
W przypadku zmian w obrębie szyi terapia skupia się na:
- poprawie ruchomości kręgosłupa,
- zmniejszeniu napięcia mięśniowego,
- korekcji postawy,
- wzmacnianiu mięśni głębokich szyi.
Wielu pacjentów zauważa znaczną poprawę już po kilku sesjach terapii.
Leczenie neuropatii
Jeżeli przyczyną jest neuropatia, konieczne jest leczenie choroby podstawowej.
Może ono obejmować:
- kontrolę poziomu glukozy,
- suplementację witaminy B12,
- leczenie chorób autoimmunologicznych,
- modyfikację farmakoterapii.
Jak zapobiegać nocnemu drętwieniu dłoni?
Profilaktyka odgrywa ogromną rolę, szczególnie u osób pracujących przy komputerze.
Warto pamiętać o:
- regularnych przerwach podczas pracy,
- ergonomii stanowiska pracy,
- ćwiczeniach rozciągających nadgarstki,
- wzmacnianiu mięśni obręczy barkowej,
- unikaniu długotrwałego zginania nadgarstków,
- utrzymywaniu prawidłowej postawy ciała.
Dobrym rozwiązaniem może być również konsultacja fizjoterapeutyczna, która pozwoli wykryć pierwsze przeciążenia jeszcze przed pojawieniem się poważniejszych objawów.
Drętwienie dłoni w nocy
Nocne drętwienie dłoni nie zawsze oznacza poważną chorobę, jednak regularnie występujących objawów nie należy lekceważyć. Najczęściej problem związany jest z zespołem cieśni nadgarstka, schorzeniami kręgosłupa szyjnego lub neuropatiami obwodowymi. Wczesna diagnostyka pozwala szybko wdrożyć skuteczne leczenie i zapobiec trwałemu uszkodzeniu nerwów.
Jeżeli budzisz się w nocy z drętwieniem dłoni, odczuwasz mrowienie palców lub osłabienie siły chwytu, warto skonsultować się z doświadczonym fizjoterapeutą lub lekarzem specjalistą. Odpowiednio dobrana terapia może nie tylko usunąć objawy, ale również wyeliminować ich przyczynę.
