Najprościej będzie, jeżeli napiszemy: tak, zabieg jest bolesny, ale jest to ból punktowy, zdecydowanie do wytrzymania bez jakiegokolwiek znieczulenia. Co więcej, ból ustaje w momencie zakończenia zabiegu i taki stan może utrzymywać się do kilku godzin, już po pierwszym zabiegu. Oczywiście dolegliwości bólowe wrócą, dlatego też nigdy nie wykonuje się pojedynczego zabiegu, tylko minimum 6-7, zachowując między nimi kilkudniowe przerwy. Zawsze zalecamy wykonanie pełnej serii zabiegów. To terapia, a nie pojedyncza akcja, jak ma to miejsce w przypadku np. blokady sterydowej. Poniżej nie będziemy już się rozpisywać na temat tego, czy zabieg falą uderzeniową boli, czy nie, tylko napiszemy o zaletach, wskazaniach i przeciwwskazaniach do terapii.
Jak działa fala uderzeniowa ESWT?
Fala uderzeniowa ESWT (Extracorporeal Shockwave Therapy) to nieinwazyjna metoda leczenia tkanek miękkich (mięśni, ścięgien, pochewek) polegająca na emitowaniu do chorego obszaru fal akustycznych wytwarzanych pod ciśnieniem. Fala uderzeniowa stymuluje proces zdrowienia poprzez poprawę metabolizmu komórek, poprawienie cyrkulacji krwi, zwiększenie produkcji kolagenu, który jest głównym budulcem tkanek miękkich. Dodatkowo fala uderzeniowa zmniejsza napięcie mięśniowe co nie jest bez znaczenia w procesie rekonwalescencji. Precyzyjne i szybkie działanie fali uderzeniowej znajduje zastosowanie w medycynie od dłuższego czasu, zarówno w leczeniu zachowawczym jak i w okresie rehabilitacji po operacyjnej.
Czy fala uderzeniowa jest skuteczna?
Tu odpowiedź na pytanie jest łatwa: fala uderzeniowa jest skuteczna. Skuteczność fali radialnej szacuje się na około 80% w przypadku pełnej serii 10 zabiegów, z kolei skuteczność fali skupionej w przypadku pełnej serii 8 zabiegów ocenia się na nawet 90% – to doskonały wynik! Co więcej, niektóre schorzenia, zwłaszcza gdy są „świeże” można wyleczyć mniejszą liczbą zabiegów. Np. gdy boli Cię łokieć lub pięta od dwóch tygodni to wtedy 5-6 zabiegów może załatwić sprawę, ale nie w przypadku gdy chodzisz z bólem miesiąc, czy dwa. Po prostu nie ma cudów, leczenie będzie trwało dłużej. Nie bez znaczenia jest też wiek organizmu. 20-30 latek szybciej regeneruje się niż 60-latek i nie ma w tym nic dziwnego, tak skonstruowana jest natura. Nie znaczy to jednak, że z fali uderzeniowej nie mogą korzystać osoby starsze – przeciwnie. W ich przypadku schorzenia jak np. ostroga piętowa są bardzo częste i fala uderzeniowa jest niemal „ostatnią deską ratunku” gdy inne metody leczenia zawiodły. Podsumowując, jednemu pacjentowi, który przyszedł z dolegliwościami bólowymi utrzymującymi się od tygodnia wystarczy 5 zabiegów do wyleczenia, a inny będzie musiał zrobić 10 zabiegów bo ma stan zapalny przewlekły od dwóch miesięcy. Tak czy inaczej warto, bo różnica przed, a po terapii jest wyraźnie zauważalna!
Problem dotyczy również Ciebie? Skontaktuj się już teraz!
Zabieg falą uderzeniową krok po kroku
Jeżeli nigdy nie miałaś/łeś zabiegu falą uderzeniową i nie wiesz czego się spodziewać pozwól, że opowiemy Ci, jak to mniej więcej wygląda u nas.
- Przychodzisz na umówiony termin.
- W gabinecie fizjoterapeuta przeprowadza z Tobą wywiad medyczny, ogląda dokumentację medyczną (badanie USG, RTG, wynik rezonansu itp.) i objaśnia na czym będzie polegał zabieg.
- Sam zabieg trwa kilka minut w zależności od parametrów ustawionych na aparacie. Chore miejsce posmarowane zostaje żelem na bazie wody, żeby głowica urządzenia miała lepszy poślizg. Rozpoczyna się zabieg, w trakcie którego fizjoterapeuta na bieżąco monitoruje stan pacjenta.
- Po zabiegu wycierasz ręcznikiem papierowym resztki żelu, ubierasz się i umawiasz na kolejny zabieg, za kilka dni.
To wszystko. Jak widzisz nie ma się czego bać! Zobaczysz, że zaraz po zabiegu będziesz się czuć lepiej niż przed, a po skończonej terapii poprawa będzie zauważalna.
W przypadku wystąpienia silnego bólu podczas zabiegu można go przerwać. Dzięki temu terapię można przeprowadzić nawet u osób, które mają niski próg bólu.
Jak zmniejszyć ból podczas zabiegu falą uderzeniową?
Fala uderzeniowa jest bolesna, ale istnieją sposoby, by zabieg był bardziej komfortowy – bez uszczerbku dla skuteczności terapii.
1. Stopniowe zwiększanie intensywności
Nie zaczynamy od maksymalnych parametrów. Fizjoterapeuta rozpoczyna zabieg od niższej energii, stopniowo ją zwiększając. Dzięki temu tkanka się „przyzwyczaja”, ból jest bardziej znośny. Po 2-3 minutach próg bólu się podnosi – to co na początku bolało 7/10, pod koniec boli 4/10.
2. Komunikacja z terapeutą podczas zabiegu
Zawsze mów, jak bardzo boli. Jeśli ból przekracza 7/10 – terapeuta zmniejszy intensywność lub zrobi krótką przerwę. To nie test wytrzymałości! Zbyt intensywny ból powoduje napięcie mięśni, co obniża skuteczność zabiegu. Idealna intensywność to 5-6/10 – boli, ale da się wytrzymać.
3. Prawidłowe oddychanie
Głęboki, spokojny oddech zmniejsza odczuwanie bólu. Podczas zabiegu:
- Wdech przez nos (4 sekundy)
- Wydech przez usta (6 sekund)
- Nie wstrzymuj oddechu!
Tlen relaksuje mięśnie, zmniejsza napięcie, ból jest mniej intensywny. Niektórzy pacjenci używają technik medytacyjnych – to świetnie działa.
4. Rozluźnienie mięśni
Napięte mięśnie = większy ból. Jeśli zacisniesz zęby, napniesz ciało, ból będzie silniejszy. Staraj się:
- Rozluźnić ramiona (opuść je w dół)
- Nie zaciskać szczęki
- Ułożyć się wygodnie na leżance
- Jeśli to możliwe, poproś kogoś bliskiego, żeby poszedł z Tobą – obecność znanej osoby pomaga się zrelaksować
5. Muzyka lub słuchawki
Niektórzy pacjenci słuchają muzyki lub podcastów podczas zabiegu – to odwraca uwagę od bólu. Jeśli terapeuta nie ma przeciwwskazań, możesz zabrać słuchawki.
6. Aplikacja zimna przed zabiegiem (ostrożnie)
Niektórzy terapeuci stosują krótkie schłodzenie okolicy (spray chłodzący) przed zabiegiem. Ale uwaga: nie przesadzaj! Zbyt zimna skóra zmniejsza skuteczność fali uderzeniowej. To opcja dla pacjentów z bardzo niskim progiem bólu.
7. Unikaj kofeiny przed zabiegiem
Kofeina zwiększa wrażliwość na ból. Jeśli pijesz 3 kawy dziennie, w dniu zabiegu ogranicz do 1 przed południem. Kofeina pobudza układ nerwowy, przez co bodźce bólowe są silniejsze.
8. Dobry sen poprzedniej nocy
Niewyspanie obniża próg bólu. Jeśli możesz, zaplanuj zabieg na dzień, kiedy poprzedniej nocy przespałeś 7-8 godzin. Zmęczony organizm ma mniejsze rezerwy, by radzić sobie z bólem.
A co z znieczuleniem? Czy można zastosować miejscowe znieczu lenie?
Teoretycznie tak, ale nie zalecamy. Zastrzyk z lidokainy (miejscowe znieczulenie) zmniejszy ból, ale:
- Obniża skuteczność fali uderzeniowej – ból to sygnał, że fala dociera do właściwego miejsca
- Znieczulenie może maskować zbyt wysoką intensywność zabiegu, prowadząc do uszkodzeń tkanek
- Dodatkowy zastrzyk to dodatkowy stres dla organizmu
Fala skupiona jest znacznie mniej bolesna – jeśli ból jest nie do zniesienia, lepiej zmień rodzaj fali, niż stosować znieczulenie.
Ból po zabiegu – co robić?
Po zabiegu przez kilka godzin (czasem do 24h) może utrzymywać się ból resztkowy. To normalne. Co pomaga:
- Lód w ręczniku na 15 minut (nie bezpośrednio na skórę!)
- Delikatny masaż okolicy (bez uciskania)
- Odpoczynek – nie obciążaj leczonej okolicy przez 24h
- Jeśli ból jest silny (>6/10) – możesz wziąć ibuprofen 400 mg
Nie stosuj: gorących kąpieli, sauny, intensywnego masażu w dniu zabiegu.
Fala uderzeniowa wskazania
Jak już zostało wspomniane fala uderzeniowa jest bezpieczną i nieinwazyjną metodą leczenia zachowawczego tkanek miękkich. Doskonale sprawdza się w leczeniu tzw. ostróg piętowych, stanów zapalnych ścięgien, zwapnień, napięcia mięśniowego, czy też haluksów (działanie przeciwbólowe i przeciwobrzękowe). Zobacz, w przypadku ilu schorzeń można skorzystać z fali uderzeniowej:
Jak widać, lista wskazań do terapii falą uderzeniową jest długa, a zastosowanie tej metody bardzo szerokie. Dlatego też, nie ma sensu martwić się na zapas i zastanawiać, czy zabieg falą uderzeniową boli, tylko trzeba umówić się na wizytę, przyjść i przekonać się na własnej skórze, że wcale nie taki diabeł straszny jak go malują.
Fala uderzeniowa przeciwskazania
Przeciwwskazaniem do wykonania fali uderzeniowej są przede wszystkim: choroby nowotworowe, osteoporoza, zakrzepica żylna lub tętnicza, hemofilia czyli problemy z krzepliwością krwi oraz ciąża. Również osoby po przebytym zawale i z wszczepionym rozrusznikiem serca nie mogą skorzystać z tej formy terapii. Zabiegu nie wykonuje się w obrębie jamy brzusznej, kręgosłupa, głowy oraz narządów rodnych. W przypadku leczenia sterydami również nie jest wskazane leczenie falą uderzeniową. Wprawdzie zdarza się, że pierwsze zabiegi falą uderzeniową są bolesne, jednak warto kontyuować terapię, bo efekty które prędzej czy później przyjdą wynagrodzą każdą chwilę bólu. Dodatkowo fala uderzeniowa jest bardzo często (obok iniekcji z osocza bogatopłytkowego) ostatnią deską ratunku przed operacją.
FAQ Najczęściej zadawane pytania: czy fala uderzeniowa boli?
Jak silny jest ból podczas zabiegu falą uderzeniową?
Większość pacjentów określa ból jako 4-7/10. To ból ostry, kłujący, punktowy – czujesz intensywne uderzenia w miejscu stanu zapalnego. Najsilniejszy jest w pierwszych 2 minutach, potem próg bólu się podnosi. Porównując: mniej boli niż zastrzyk, bardziej niż masaż. Zabieg trwa 5-10 minut – jest do wytrzymania bez znieczulenia.
Czy każdy zabieg boli tak samo?
Nie, ból zmienia się z zabiegu na zabieg. Pierwszy zabieg jest zazwyczaj najbardziej bolesny (7-8/10) – tkanka jest napięta, wrażliwa. Od 3-4 zabiegu ból maleje (4-5/10) – stan zapalny się zmniejsza, tkanka staje się mniej tkliwa. Ostatni zabieg często prawie nie boli. To dobry znak – oznacza, że terapia działa!
Które miejsca bolą najbardziej?
Najbardziej bolesne okolicy:
- Łokieć (tenisisty, golfisty) – 7-8/10
- Przyczep Achillesa – 7/10
- Pięta (ostroga, rozcięgno) – 6-7/10
- Kolano (rzepka) – 5-6/10
- Bark (rotatory) – 5-6/10
Najmniej bolesne: punkty spustowe w mięśniach pośladków, łydek – 3-4/10.
Czy fala skupiona boli mniej niż radialna?
Tak, fala skupiona jest znacznie mniej bolesna! Fala radialna to pneumatyczny pistolet – ostre, intensywne uderzenia. Fala skupiona to precyzyjne fale akustyczne – ból jest tępszy, bardziej głęboki, ale mniej ostry. Pacjenci określają ból fali skupionej jako 3-5/10, fali radialnej 6-8/10. Jeśli masz niski próg bólu – wybierz falę skupioną.
Czy mogę poprosić o przerwę podczas zabiegu?
Oczywiście! Jeśli ból jest nie do zniesienia – powiedz terapeucie. Zrobi przerwę na 30-60 sekund, zmniejszy intensywność, lub przesunie głowicę na mniej bolesny obszar. To nie test wytrzymałości – komunikuj, jak się czujesz. Dobry terapeuta dostosuje zabieg do Twojego progu bólu.
Czy można jakoś znieczulić miejsce zabiegu?
Teoretycznie tak, ale nie zalecamy. Zastrzyk z lidokainy zmniejszy ból, ale:
- Obniża skuteczność fali (ból to sygnał, że fala dociera właściwie)
- Może maskować zbyt wysoką intensywność, prowadząc do uszkodzeń
- Dodatkowy zastrzyk to dodatkowy dyskomfort
Lepsze rozwiązania: głębokie oddychanie, rozluźnienie mięśni, fala skupiona (mniej bolesna).
Jak długo boli po zabiegu?
Przez kilka godzin (2-6h) po zabiegu może utrzymywać się ból resztkowy – tkliwość, uczucie „obolałości”. To normalne, to znak, że tkanka została pobudzona do regeneracji. U niektórych pacjentów ból może nasilić się przez 24-48h po zabiegu – to tzw. „reakcja zapalna”. Potem gwałtownie maleje. Jeśli ból utrzymuje się >3 dni – skontaktuj się z terapeutą.
Co zrobić, jeśli po zabiegu bardzo boli?
Domowe sposoby na ból po zabiegu:
- Lód w ręczniku na 15 minut (3-4 razy dziennie)
- Odpoczynek – nie obciążaj leczonej okolicy przez 24h
- Jeśli ból jest silny – ibuprofen 400 mg
Unikaj: gorących kąpieli, sauny, intensywnego masażu, alkoholu (rozszerza naczynia, zwiększa stan zapalny).
Czy dzieciom można robić falę uderzeniową?
Tak, ale z ostrożnością. Fala uderzeniowa jest stosowana u dzieci od 12 roku życia (np. choroba Severa, kolano skoczka). U dzieci używamy znacznie niższej intensywności – zabieg powinien boleć maksymalnie 3-4/10. Młodszy organizm regeneruje się szybciej, więc wystarcza niższa dawka energii.
Czy osoby starsze gorzej znoszą ból zabiegu?
Nie zawsze. Niektórzy seniorzy mają wyższy próg bólu (doświadczenia życiowe). Inni gorzej znoszą, bo mają współistniejące problemy (nerwoból, reumatyzm). Zawsze dostosowujemy intensywność do pacjenta – wiek nie dyskwalifikuje z terapii. U osób 70+ często używamy fali skupionej (mniej bolesna).
Czy po zabiegu mogę od razu wrócić do aktywności?
Nie od razu. Przez 24-48h po zabiegu unikaj:
- Intensywnego wysiłku fizycznego (trening, ciężka praca)
- Noszenia ciężkich przedmiotów
- Długotrwałego obciążania leczonej okolicy
Możesz: chodzić, wykonywać lekkie czynności, prowadzić samochód. Po 2 dniach możesz wrócić do normalnej aktywności (ale nie przesadzaj!).
Czy mogę wziąć lek przeciwbólowy przed zabiegiem?
Możesz, ale nie zalecamy. Lek przeciwbólowy (ibuprofen, paracetamol) zmniejszy ból, ale też może zmniejszyć skuteczność terapii – ból to sygnał dla organizmu, że coś się dzieje. Niektóre badania sugerują, że leki przeciwzapalne mogą hamować regenerację tkanek stymulowaną przez falę uderzeniową. Lepiej polegać na głębokim oddechu i komunikacji z terapeutą.
Czy wszyscy pacjenci bolą podczas zabiegu?
Tak, w mniejszym lub większym stopniu. Nie ma przypadków całkowicie bezbolesnych zabiegów (chyba że intensywność jest za niska, co obniża skuteczność). Ból jest częścią terapii – to sygnał, że fala dociera do źródła problemu. Ci, którzy mówią „wcale nie bolało” – prawdopodobnie dostali za słabą dawkę, przez co efekt był gorszy.
